
Finowie praktykujÄ saunÄ od okoĹo 2 tysiÄcy lat i jest ona mocno zakorzeniona w tradycji narodowej. Owa tradycja jest tak samo obecna w fiĹskiej toĹźsamoĹci, jak fiĹski Ĺźytni chleb. W 2016 roku ustalono, iĹź w Finlandii znajduje siÄ 2 miliony saun, obsĹugujÄ cych ponad 5,5 mln ludzi.
Najstarszymi znanymi saunami byĹy doĹy wykopane na zboczu, ze zwaĹem kamieni w naroĹźniku, które miaĹy byÄ rozgrzane. Po pewnym czasie to rozwiÄ zanie przeistoczyĹo siÄ w cztero-naroĹźnikowÄ , drewnianÄ chatÄ z surowÄ podĹogÄ (ziemia) oraz z piecem bez komina, która sĹuĹźyĹa zarówno za miejsce do mieszkania oraz do zaĹźywania kÄ pieli. Podczas kÄ pieli, kiedy piec byĹ w uĹźyciu, pomieszczenie sauny byĹo wypeĹnione dymem, który znikaĹ po pewnym czasie, ale zostawiaĹ za sobÄ wyraĹşny zapach. Sauny uĹźytkowane w ten sposób wracajÄ do mody. W Finlandii jest ich obecnie w uĹźyciu ponad 500. NastÄpna adaptacja sauny, to dodanie komina do pieca, który mógĹ byÄ nagrzany przez dĹugi okres czasu.
U podstaw, sauna byĹa wpisana w krajobraz Ĺźycia wiejskiego. Z czasem jednak zaczÄĹa byÄ wdraĹźana równieĹź w Ĺźycie miejskie, kiedy to Finowie masowo przenosili siÄ ze wsi do miast. Pierwsze miejskie sauny byĹy budowane na dziedziĹcach, na zewnÄ trz obszarów mieszkalnych, jako osobne pomieszczenia przy domach lub blokach, gdzie byĹy wspóĹdzielone przez rodziny zamieszkujÄ ce sÄ siedztwo. W wiÄkszoĹci miast zbudowano równieĹź sauny publiczne. Sauna odgrywaĹa, i odgrywa caĹy czas, ogromnÄ rolÄ w Ĺźyciu przeciÄtnej rodziny fiĹskiej, gdzie aĹź do lat 30-stych XIX wieku, wiÄkszoĹÄ kobiet rodziĹa dzieci w sterylnym pomieszczeniu sauny. Jeszcze dziĹ rodziny fiĹskie wspólnie zaĹźywajÄ caĹy czas kÄ pieli. Pierwszy minister Finlandii, a póĹşniejszy prezydent, Urho Kekkonen, urodziĹ siÄ w saunie dymnej.
WiÄkszoĹÄ Finów cieszy siÄ saunÄ , przynajmniej raz na tydzieĹ, jednak wielu uĹźytkuje sauny na codzieĹ, w szczególnoĹci latem. W opini Finów, nie jesteĹ idealnie czysty, aĹź do momentu, gdy nie zaĹźyjesz kÄ pieli w saunie. DziĹ juĹź wiemy, a Finowie wiedzieli zawsze, aby umyÄ skórÄ najefektywniej, pory w skórze muszÄ zostaÄ otwarte. Kiedy to Ĺrednowieczna Europa oraz caĹa arystokracja miaĹa obsesjÄ na punkcie perfumowania ciaĹa, Finowie myli siÄ parÄ .
Finowie muszÄ mieÄ saunÄ i wszÄdzie jÄ ze sobÄ zabieraÄ, gdziekolwiek siÄ nie udadzÄ . W 1936 rodku sauna zostaĹa zbudowana we Wiosce Olimpijskiej w Döbernitz, specjalnie dla fiĹskich lekkoatletów biorÄ cych udziaĹ a Olimpiadzie w Berlinie. Kiedy Organizacja Narodów Zjednoczonych wysĹaĹa ĹźoĹnierzy fiĹskich do Eritrea, pierwszym budynkiem jaki wzniesiono byĹa sauna. W Kosowie byĹo 20 saun, obsĹugujÄ cych 300 ĹźoĹnierzy. Poza oczywistÄ higienÄ , ciepĹo sauny zabija wiele bakterii i insektów, takich jak wszy. Wiedza ta zostaĹa uĹźyta podczas Wojny zimowej oraz Wojny kontynuacyjnej z RosjÄ , gdzie ĹźoĹnierze fiĹscy mieli ze sobÄ mobilne sauny zarówno dla nich samych jak i dla ich wyposaĹźenia. PozwoliĹo im to ograniczyÄ problemy zwiÄ zane z chorobami, gdzie Rosjanie mocno ucierpieli w wyniku gorÄ czki plamistej.
ĹşródĹo: discoveringfinland.com